Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) 2023-2100 yılları arasındaki nüfus projeksiyonları, ülkemizde yaşanan demografik değişimin boyutlarını ortaya koydu. Verilere göre, yaşlı nüfusun hızla artarken, çalışan nüfusun azalacağı öngörülüyor. Bu durum, emeklilik sisteminin sürdürülebilirliği konusunda ciddi endişeleri beraberinde getiriyor. Uzmanlar, emeklilik yaşı, aylık bağlama oranları ve prim ödeme şartlarında önemli değişikliklerin yapılabileceğini belirtiyor.
Türkiye'nin hızla yaşlanan nüfus yapısı, emeklilik sistemini ciddi bir sınavla karşı karşıya bırakıyor. TÜİK verilerine göre, 2075'te her üç kişiden biri yaşlı olacak. Bu durum, emeklilik yaşının yükseltilmesi, aylık bağlama oranlarının yeniden düzenlenmesi ve Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES)'nin zorunlu hale getirilmesi gibi köklü reformları gündeme getiriyor.
ÇALIŞAN AZALACAK, YAŞLI ARTACAK
2023’te çalışma çağındaki nüfus oranı yüzde 68.3 iken, bu oranın 2050’de yüzde 61.9, 2075’te yüzde 55.9, 2100’de yüzde 54.6’ya gerilemesi bekleniyor.
Yaşlı nüfusun ise toplam nüfus içerisindeki oranı 2023 yılında yüzde 10 seviyesini aştı. Bunun 2050’de yüzde 23.1, 2075’te yüzde 31.7 ve 2100’de yüzde 33.6’ya ulaşması bekleniyor.
İlerleyen yıllarda çalışan nüfusu azalırken, yaşlı nüfusunun arttığı bir dönem olacak. Günümüz koşullarında 1.65 çalışan 1 emekliyi finanse ediyor. İlerleyen süreçte çalışanın emekliyi finanse edememesi durumunda çalışma hayatında yeni sorunlar ortaya çıkabilir.
Öte yandan hükümet cephesi tarafından Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES) de duyurulmuştu. Buna göre emekliler ikinci bir emeklilik fırsatından yararlanabilecek.
‘DAHA FAZLA PRİM ÖDEYEN DAHA FAZLA MAAŞ ALACAK’
SGK, Bağkur, Emekli Sandığı’nın topyekün ele alınarak daha fazla prim ödeyenin daha fazla maaş alacağı, daha az prim ödeyenin daha az maaş alacağı bir sistem işlenecek.
MAAŞI BELİRLEYEN 3 FARKLI BAĞLAMA ORANI VAR, İLERLEYEN SÜREÇTE SİSTEM NASIL İŞLEYECEK?
Aylık bağlama oranlarında 2000 öncesi, 2000-2008 arası, 2008 sonrası sigorta girişlerine bağlı olarak emeklilik maaşının hesaplanması ile ilgili bir farklılık var. Bu tek düzene indirilerek herkesin eşit maaş alınması sağlanacak. Eğer daha önce emekli olanlar için bir mağduriyet söz konusu olursa bu giderilecek ve herkesin ödemiş olduğu prime göre maaşlar tekrar düzenlenecek.
'İKİNCİ EMEKLİLİK FIRSATI’
TES ile ilgili çalışma yürütülüyor. İşverenlere ekstra bir maliyet getirmeksizin, BES’te olduğu gibi ikinci bir emeklilik durumu söz konusu olabilecek. İşverenlere tamamlayıcı emeklilik sistemine tekrardan prim yatırılması gündeme gelecek.
BES her ne kadar zorunlu olsa da çalışanlar bu sistemden çıkabiliyorlardı. TES’te bu zorunlu bir şekilde olacak ve işverenin maliyeti artmadan sistem oluşturulacak.
