CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, yurt dışında doktora yapmış bursiyerlerin karşılaştıkları maddi zorlukları ve çözüm taleplerini soru önergesiyle gündeme taşıdı. Gürer, Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin’in yanıtlaması istemiyle sunduğu soru önergesinde, bursiyerlerin borç yükümlülüklerinin güncel ekonomik şartlara uygun hale getirilmesi gerektiğini vurguladı.
GÜRER’İN SORU ÖNERGESİ
CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, önergesinde şu soruları yöneltti:
“Borç ödeme planlarının bursiyerlerin gelir durumuna ve güncel ekonomik şartlara göre yeniden düzenlenmesi düşünülmekte midir?
Dolar kuru değişikliklerinin yarattığı adaletsizliği gidermek amacıyla geçmiş burs ödemelerinin güncel döviz kuru yerine sabit bir TL karşılığı üzerinden hesaplanması planlanmakta mıdır?
Faiz oranlarının kaldırılması veya makul seviyelere çekilmesi konusunda bir çalışma yapılmakta mıdır?
Bursiyerlerin ülkeye katkı yapma motivasyonunu artırmak amacıyla ödeme yükümlülüklerinin esnetilmesi düşünülmekte midir?”
Gürer, bu sorularıyla özellikle yüksek döviz kurları ve faiz oranlarının bursiyerler üzerinde oluşturduğu yüklerin hafifletilmesi gerektiğine dikkat çekti.
BAKAN TEKİN’İN CEVABI
Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, yurt dışına resmî burslu statüde gönderilen öğrencilerin durumu ve tazminat uygulamalarına ilişkin açıklamalarda bulundu. Tekin, 1416 sayılı Ecnebi Memleketlere Gönderilecek Talebe Hakkında Kanun kapsamında her yıl kamu kurumlarının ve yükseköğretim kurumlarının ihtiyaç duyduğu nitelikli insan kaynağını yetiştirmek amacıyla öğrenci gönderildiğini ifade etti. Bakanlığın, bu süreçte hem öğrencilere sağladığı desteklere hem de taahhütname ve mevzuat hükümlerine uyulmaması durumunda alınan tedbirlere dikkat çekti.
BURSİYERLERİN ÖĞRENİM SÜRECİ VE TAAHHÜTNAME HÜKÜMLERİ
Bakan Tekin, yurt dışına gönderilen öğrencilerin ilgili mevzuat ve kendi özgür iradeleriyle imzaladıkları taahhütname hükümleri doğrultusunda öğrenim gördüğünü belirtti. Bu çerçevede, öğrencilerin öğrenimlerini başarıyla tamamlayarak yurda dönmelerinin ve adına öğrenim gördükleri kurumlara katkı sunmalarının beklendiğini ifade etti. Bakanlık olarak öğrencilerin öğrenim süreçleri boyunca her türlü desteğin sağlandığını vurgulayan Tekin, bu süreçte gerekli kolaylıkların da sunulduğunu söyledi.
TAZMİNAT UYGULAMASININ DETAYLARI
Türk Öğrencilerin Yabancı Ülkelerde Öğrenimleri Hakkında Yönetmelik’in “Tazminat” başlıklı 38. maddesine atıfta bulunan Tekin, bursiyerlerin taahhütlerine aykırı hareket etmeleri durumunda tazminat işlemlerinin başlatıldığını belirtti. Tekin, tazminat uygulanacak durumları şu şekilde sıraladı: Öğrenimlerini başarıyla tamamlamayanlar. Öğrenimlerini tamamlamalarına rağmen iki ay içinde görev talep etmeyenler. Atandıkları ya da teklif edilen göreve yasal süre içinde başlamayanlar. Taahhütname hükümlerine uymayanlar. Mecburi hizmetlerini tamamlamadan görevlerinden istifa edenler ya da devlet memurluğundan ihraç edilenler. Mevzuata aykırı hareketlerden dolayı öğrencilikle ilişiği kesilenler.
Bu durumlarda öğrenciler hakkında tazminat takibatı yapıldığını vurgulayan Tekin, anapara borcunu ödeyen öğrenciler için faiz hesaplamasının, taahhüdün ihlal edildiği tarih itibarıyla başlatıldığını ifade etti.
FAİZ DÜZENLEMESİ İÇİN YASAL DEĞİŞİKLİK GEREKLİ
Bakan Tekin, faiz oranları ile ilgili düzenlemelerin mevcut yasal çerçevede değerlendirildiğini belirtti. 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun’un “Yabancı Para Borcunda Faiz” başlıklı 4/a maddesine atıfta bulunan Tekin, bu maddede yabancı para borçlarının faiz oranlarının, Devlet Bankalarının aynı para biriminde açılmış bir yıllık vadeli mevduat hesaplarına ödediği en yüksek faiz oranına göre belirlendiğini ifade etti.
Faiz oranlarının kaldırılması veya makul seviyelere çekilmesi için bu kanunda bir değişiklik yapılması gerektiğini belirten Tekin, söz konusu düzenlemenin sadece Milli Eğitim Bakanlığı’nı değil, Hazine ve Maliye Bakanlığı koordinasyonunda tüm kamu kurumlarını ilgilendirdiğini dile getirdi. Bu nedenle, geniş kapsamlı bir kanuni düzenleme gerektiğini vurguladı.
MECBURİ HİZMETE DÖNÜŞTÜRME UYGULAMASI
Tazminat durumundaki öğrenciler için sağlanan alternatif bir uygulamaya da değinen Tekin, gönderiliş amacına uygun şekilde öğrenimlerini başarıyla tamamlayan bursiyerlerin, borçlarını mecburi hizmete dönüştürebildiğini belirtti. Özellikle yüksek lisans derecesi ile yurda dönen öğrencilerin, Milli Eğitim Bakanlığı bünyesinde memur unvanıyla çalışarak borçlarını hizmetle ödeyebildiklerini ifade etti.
BAKANLIĞIN AMACI: KAMU YARARINI VE ÖĞRENCİLERİN HAKLARINI KORUMAK
Milli Eğitim Bakanı Tekin, hem mevzuat düzenlemelerinde hem de idari uygulamalarda kamu yararını koruma ve öğrencilerin mağdur olmamasını sağlama hedefinde olduklarını belirtti. Tazminatlı durumda olan öğrencilerin borçlarının mecburi hizmete dönüştürülmesi ile hem kamunun yetişmiş insan kaynağı ihtiyacının karşılandığını hem de öğrencilerin mağduriyetinin önlendiğini ifade etti.
Tekin, öğrencilerin yurt dışındaki öğrenim süreçlerinde ihtiyaç duydukları desteği sağlama konusundaki kararlılıklarını vurgularken, yurda dönüşte karşılaşılan yükümlülüklerin hassasiyetle ele alındığını sözlerine ekledi.
CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, “Bakan yanıtı mevzuatı anlatıyor. Sorunların varlığı ve çözüme yönelik bir düzenleme yer almıyor. Halen yurt dışı burs ile ilgili sorun yaşayanlar, sorunlarına bir yeni yaklaşım talepleri dikkate alınmalıdır. Mağduriyetler giderilmelidir.” dedi.
