Yaklaşık 1,5 milyon mükellef bu düzenlemeden faydalanacak.
2024 yılı ikinci çeyreğine ilişkin gelir ve kurum geçici vergi beyannamelerinin verilme ve ödeme süreleri yaklaşırken, Hazine ve Maliye Bakanlığı'ndan iş dünyasına yönelik önemli bir adım geldi. Brüt satışları 2023 sonu itibarıyla 50 milyon liranın altında olan küçük işletmeler, 2024 yılı ikinci ve üçüncü geçici vergi dönemlerinde enflasyon muhasebesi kapsamından çıkarıldı. Bu düzenlemenin yaklaşık 1,5 milyon gelir ve kurumlar vergisi mükellefini etkileyeceği açıklandı.
ENFLASYON MUHASEBESİ NEDİR?
Enflasyon muhasebesi, paranın satın alma gücündeki değişimlerin mali tablolar üzerindeki etkilerini düzeltmek amacıyla uygulanır. Bu muhasebe pratiği, mali tablolarda yer alan parasal olmayan kıymetlerin, tablonun ait olduğu tarihteki değerine getirilmesiyle gerçekleştirilir. Bu şekilde, işletmelerin mali tabloları, enflasyonun etkilerinden arındırılarak gerçek ekonomik durumu yansıtır hale gelir.
KAPSAMA KİMLER DAHİL?
Enflasyon muhasebesi, büyük ve orta ölçekli işletmeler, halka açık şirketler, ihracat ve ithalat yapan firmalar gibi geniş bir yelpazeyi kapsar. Gelir veya kurumlar vergisi mükellefi olan ve bilanço esasına göre defter tutan tüm işletmeler, enflasyon muhasebesi uygulamasına tabi olacak. Ancak, bu yıl getirilen düzenlemeyle brüt satışları 50 milyon liranın altında kalan küçük işletmeler, geçici olarak bu uygulamadan muaf tutulacak.
DÜZENLEMENİN UYGULANMA ZAMANI VE DETAYLARI
Yeni düzenleme, 2024 yılı ikinci geçici vergi döneminde uygulanacak. Bu döneme ilişkin beyannameler 13 Eylül'e kadar verilecek. Öte yandan, enflasyon muhasebesi uygulamasından muaf olan işletmeler, bu dönemde beyanname verirken enflasyon düzeltmesi yapmayacaklar. Bakanlık, küçük işletmelerin üzerindeki vergi yükünü hafifletmek ve ekonominin bu segmentini desteklemek amacıyla bu kararı aldığını belirtti.
BANKALAR VE FİNANSAL KURUMLAR İÇİN YENİ DÖNEM
Düzenlemenin dışında kalan bankalar, finansal kiralama, faktoring, finansman, tasarruf finansman ve varlık yönetim şirketleri için ise enflasyon muhasebesi uygulaması, 1 Ocak 2025 tarihinden itibaren devreye girecek. Bu sektörlerdeki firmalar, belirlenen tarihten itibaren enflasyon düzeltmesini yaparak mali tablolarını düzenlemek zorunda olacaklar.
YATIRIMLAR İÇİN YENİ MODEL
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, yatırım yapan mükelleflere enflasyon muhasebesinde kolaylık sağlayacak formüller üzerinde çalışıldığını açıkladı. Şimşek, bu kapsamda devam eden yatırımların enflasyon düzeltmesi nedeniyle oluşan karlarının özel bir fona alınarak vergilendirilmemesi ve bu hesabın işletme döneminde vergiye tabi kazanç tespitinde dikkate alınabilmesi için bir model üzerinde durduklarını belirtti. Bu düzenlemenin hayata geçmesi için gerekli yasal değişikliklerin, Meclisin açılmasıyla birlikte gündeme alınması planlanıyor.
YABANCI PARA CİNSİNDEN KIYMETLER
Yabancı para cinsinden olan hesaplar için enflasyon muhasebesi uygulanmayacak, bu hesaplar kur değerlemesi yapılarak düzenlenecek. İşletmelerin aktiflerinde bulunan yabancı para cinsinden hisse senetleri, iştirakler ve avanslar gibi kalemler, düzeltme tarihindeki döviz kuru ile değerlenecek.
ŞİRKET DEĞERLEMELERİNE ETKİSİ
Enflasyon muhasebesi uygulaması, şirketlerin mali tablolarında önemli etkiler yaratabilir. Bilançolarında güçlü aktif hesapları bulunan mükellefler, bu varlıklarını sermayeleriyle edinmişlerse, enflasyon düzeltmesinden olumlu etkilenebilir ve vergi yükleri azalabilir. Ancak, borç kalemleri yüksek olan mükellefler için enflasyon düzeltmesi olumsuz sonuçlar doğurabilir ve ilave vergi yükleri ortaya çıkabilir.