CHP Niğde Milletvekili, Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Üyesi ve Zirai Don Afeti Araştırma Komisyonu üyesi Ömer Fethi Gürer, TBMM’de düzenlediği basın toplantısında 2025 yılının Nisan ayında yaşanan zirai don ve kuraklık felaketlerinin tarım sektöründe yarattığı yıkımı anlattı. 

“65 İLDE 470 BİN ÇİFTÇİ ETKİLENDİ AMA ÖDEMELER HÂLÂ YAPILMADI”

CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, Nisan ayında 65 ilde yaşanan ve 34 ilde ağır hissedilen zirai donun, üreticiyi büyük bir mağduriyetle karşı karşıya bıraktığını belirterek, “Zirai Don Meclis Araştırma Komisyonu’nda yer aldım, yaklaşık 20 ilde inceleme yaptık. Tespitler açık: TARSİM sigortası olan üreticilerin bile zararları tam olarak karşılanmadı. 7 milyar liralık ödeme yapıldı, 16 milyar lira ise Kasım sonuna kadar ödenecek denildi. Ancak Nisan’da yaşanan afetten bugüne kadar üretici hâlâ bekliyor,” dedi.

“ÇKS’SİZ ÇİFTÇİ YOK SAYILDI”

CHP Milletvekili Ömer Fethi Gürer, Cumhurbaşkanı’nın 13 Eylül 2025’teki açıklamasında yalnızca Çiftçi Kayıt Sistemi’ne (ÇKS) kayıtlı ve TARSİM sigortası bulunan üreticilerin zararlarının karşılanacağının belirtildiğini hatırlatarak, “Trabzon hurması gibi birçok ürün dondan etkilendi ama listede yer almadı. ÇKS’si olmayan on binlerce çiftçi bu kararla yok sayıldı. Biz sahada gördük; 30-40 dekarlık bahçeleri olan ama kaydı bulunmayan çok sayıda üretici destek bekliyor,” dedi.

“RAKAMLAR ÇELİŞKİLİ, 39 BİN ÇİFTÇİ KAYIP GÖRÜNÜYOR”

TARSİM ve Cumhurbaşkanlığı verileri arasında ciddi farklar bulunduğunu belirten CHP’li Gürer, “TARSİM’in komisyona sunduğu raporda don hasarından etkilenen çiftçi sayısı 89 bin 713 olarak yer aldı. Cumhurbaşkanı ise 50 bin 300 dedi. Aradaki 39 bin çiftçi nereye gitti? Bu fark, ya destek dışı bırakılan üreticileri gösteriyor ya da tespitlerde ciddi bir sorun var,” ifadelerini kullandı.

Gürer, TARSİM’in hasar tutarını 21 milyar 600 milyon lira olarak, Cumhurbaşkanlığı’nın ise 23 milyar lira olarak açıkladığını belirterek, “Rakamlar birbirini tutmuyor. Sigorta sisteminde güveni zedeleyen bu çelişkiler giderilmeli,” dedi.

“SİGORTA ZARARLARI KARŞILAMIYOR, ÖDEMELER GECİKİYOR”

“Sigortanın amacı çiftçinin zararını zamanında karşılamaktır” diyen Ömer Fethi Gürer, TARSİM’in ödemeleri geciktirdiğini ve bunun üretimde zincirleme sorunlar doğurduğunu vurguladı:
“Don nedeniyle bakım yapamayan üretici, gelecek yıl kiraz ve kayısıda ürün alamayacak. Tarım işçileri, esnaflar, iş insanları da bu zincir mağduriyetin içinde. Sigorta ödemeleri zamanında yapılmadığı için üretim sürdürülebilir olmaktan çıkıyor.”

“ÇİFTÇİ BORÇ ALTINDA EZİLİYOR”

CHP Milletvekili Ömer Fethi Gürer, çiftçilerin bankalara olan borç yükünün 1 trilyon 1 milyar liraya ulaştığını belirterek, “Üretici, ürününü maliyetinin altında satıyor. Girdi maliyetleri yüksek, kamu alım yapmıyor, tüccar da fiyat kırıyor. Üç yıl ödemesiz kredi yapılandırması istedik, reddedildi. Don bölgesinde binlerce çiftçi icralık. Traktörüne, tarlasına el konulan üreticiler var. Kredilerin ötelenmesi, faizlerin silinmesi ve icraların durdurulması için kanun teklifi verdik ama hükümet sessiz,” şeklinde konuştu.

“KURAKLIK DA VURDU, BİÇERDÖVER TARLAYA GİREMEDİ”

Zirai donun ardından kuraklığın da üretimi vurduğunu belirten Gürer, “55 yılın en kurak dönemini yaşadık. Sulama suyu yetersiz kaldı, birçok bölgede biçerdöver tarlaya giremedi çünkü ürün gelişmedi. Tarla, bahçe, mera her yer etkilendi. Ama kuraklıktan zarar gören üreticiye de hiçbir destek sağlanmadı” dedi.

“TÜRKİYE MEYVEDE 7 MİLYON TON KAYBETTİ”

Ömer Fethi Gürer, afetlerin tarımsal üretimde ciddi kayıplara yol açtığını belirterek, “Türkiye’de meyve üretimi 28 milyon tondan 21 milyon tona düştü. Bu sadece bir yılın bilançosu. Afetler karşısında çiftçi yalnız bırakılırsa tarım çöker” uyarısında bulundu.

“ÇİFTÇİYE SADECE SİGORTA DEĞİL, SİSTEMLİ KORUMA GEREKİYOR”

“Don, dolu, sel, kuraklık, zararlılar… Her yıl farklı bir afet yaşanıyor” diyen Gürer, çiftçinin korumasız bırakıldığını vurguladı:
“Bilimsel yöntemlerle önlem alınmalı, erken uyarı sistemleri geliştirilmeli. Tarım sigortası yapısı gözden geçirilmeli. Afet bölgelerinde tüm çiftçilerin zararları, kayıtlı olsun olmasın, devlet tarafından karşılanmalı.”

“BAĞ-KUR PRİMLERİ ÇİFTÇİNİN BELİNİ BÜKÜYOR”

Basın toplantısının sonunda Gürer, BAĞ-KUR primlerini ödemekte zorlanan çiftçilere de dikkat çekti:
“Çiftçi zaten borç içinde, BAĞ-KUR primini ödeyemiyor. Prim gün sayısı düşürülmeli, zirai dondan etkilenen üreticilere devlet destek sağlamalı.”

“TARIMDA MASA BAŞI DEĞİL, SAHADA ÇÖZÜM GEREKİR”

Gürer, hükümete çağrıda bulunarak sözlerini şöyle tamamladı: “Tarladan sofraya gelen ürünün %35’i yolda kayboluyor. Bu kadar büyük bir israf varken masa başında değil, sahada çözüm üretilmeli. Üretici korunmazsa, Türkiye’nin gıda sorunu daha da derinleşir.”