“TARIMDA YAŞANAN KRİZ TESADÜF DEĞİL, TERCİHTİR”
AKP iktidarının yıllardır sürdürdüğü plansız ve ithalata dayalı politikaların Türkiye tarımını geriye götürdüğünü belirten CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, yaşanan tablonun bir tesadüf olmadığını ifade etti.
Gürer, “Yetersiz desteklemeler, sürekli artan girdi maliyetleri ve üreticiyi korumayan piyasa düzenlemeleri nedeniyle pek çok ürün grubunda üretim düştü. Türkiye giderek dışa bağımlı hale getirildi. Bu durum artık tarımsal arz güvenliğini tehdit eden yapısal bir sorun haline gelmiştir” dedi.
TARIM SAYIMI 23 YIL SONRA BAŞLADI PLANSIZLIĞIN BİR NEDENİDE BU”
Tarımda yaşanan sorunların temelinde veri eksikliğinin önemli yeri olduğunu söyleyen CHP Milletvekili Ömer Fethi Gürer, önemli bir hatırlatma yaptı: “Türkiye’de 1927’den 2001’e kadar yedi kez genel tarım sayımı yapıldı. Ancak 2002’den bu yana sonuçlanmış tek bir tarım sayımı yok. Tam 23 yıldır tarım sayımı yapılmıyor. Plansızlık, hatalı bütçeler ve etkisiz desteklerin bir nedeni budur.”
TARLALAR BOŞALIYOR, STRATEJİK ÜRÜNLERDE DÜŞÜŞ YAŞANIYOR
Üretimdeki gerilemeyi rakamlarla ortaya koyan CHP’li Ömer Fethi Gürer, 2023–2025 döneminde yaşanan kayıplara dikkat çekerek, “Buğday üretimi 22 milyon tondan 17,9 milyon tona düştü. Ayçiçeği 2,2 milyon tondan 1,8 milyon tona, arpa 9,2 milyon tondan 6 milyon tona, mercimek ise 424 bin tondan 230 bin tona geriledi. Stratejik ürünlerdeki bu düşüşler gıda enflasyonunu artıracak, ithalat bağımlılığını daha da derinleştirecektir,” diye konuştu.
“KANUN VAR, UYGULAMA YOK: ÇİFTÇİNİN 1,89 TRİLYON LİRA ALACAĞI VAR”
Tarım Kanunu’nun 21. maddesinin yıllardır ihlal edildiğini söyleyen Ömer Fethi Gürer, çiftçinin devletten alacaklı olduğunu belirterek, “2014–2026 yılları arasında çiftçiye verilmesi gereken destek tutarı 2 trilyon 510 milyar liradır. Ancak bugüne kadar çiftçiye yalnızca 620 milyar lira ödenmiştir. Çiftçinin AKP iktidarından 1 trilyon 890 milyar lira alacağı vardır. Tarım Kanunu 2006 yılından beri sistematik biçimde uygulanmamaktadır,” dedi.
“MALİYETLER UÇTU, ÇİFTÇİ ÜRETİMDE ZORLANIYOR”
Girdi maliyetlerindeki artışın üretimi durma noktasına getirdiğini belirten Ömer Fethi Gürer, gübre fiyatlarındaki yükselişi şöyle sıraladı: “Üre gübre bir yılda yüzde 102, DAP gübre yüzde 89, CAN gübre yüzde 83, amonyum sülfat yüzde 76 zamlandı. Bu maliyetlerle çiftçinin üretimde kalması giderek zorlaşıyor” dedi.
“KRİZİN FATURASI ÇİFTÇİYE KESİLİYOR”
CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, iktidarın alım fiyatlarını girdi maliyetlerin altında belirlediğini belirterek, “Ekonomik krizin yükü çiftçinin sırtına yıkılıyor. Üretici tüccarın ve aracının insafına terk edilmiş durumda” dedi.
Hayvancılıktaki gerilemeyi de değerlendiren Gürer, “1980 yılında hayvan varlığı 84,6 milyondu. 2024’te bu sayı 71,9 milyona düştü. Nüfus arttı, hayvan sayısı azaldı. Mera hayvancılıkta sorunlu kılındı. Üretici hastalıklarla ve maliyetlerle baş başa bırakıldı. Sonuç, kendi kendine yeterliliğin kaybı ve artan ithalat bağımlılığıdır” ifadelerini kullandı.
“BETONA GÖMÜLEN BİR GELECEK”
Tarım arazilerinin yok edildiğine dikkat çeken Gürer, kaybın boyutunu şu sözlerle anlattı:
“AKP iktidara geldiğinden bu yana 2 milyon 555 bin hektar tarım arazisi kaybedildi. Bu alan yaklaşık 5 İstanbul büyüklüğünde. Her saat 18 futbol sahası büyüklüğünde tarım alanı yok edildi. Kaybedilen alan 2,5 Kıbrıs büyüklüğüne eşdeğerdir.”
“ÜRETMEK YERİNE İTHAL EDİYORUZ, KAYNAK YABANCI ÇİFTÇİYE GİDİYOR”
CHP’li Ömer Fethi Gürer, “2025 yılının ilk 9 ayında 831 milyon dolar büyükbaş hayvan ithalatına harcandı. Kırmızı et ithalatına 368 milyar dolar ödendi. Kendi üreticimizi desteklemek yerine yabancı ülkelerin çiftçilerine kaynak aktarıyoruz” dedi.
Aynı dönemde tarım, gıda ve içecek ithalatının yüzde 19,6 artarak 16,6 milyar dolara ulaştığını belirtti.
“ÇİFTÇİNİN BORCU 1 TRİLYON LİRAYI AŞTI”
Çiftçinin bankalara olan borcunun 2025 yılında rekor seviyeye çıktığını ifade eden CHP Milletvekili Ömer Fethi Gürer, “Borç yükü 1 trilyon lirayı aştı. Bu borçlar çiftçinin tarım arazilerini ve üretim araçlarını kaybetmesine neden oluyor. Haciz ve icra işlemleri artık olağan hale geldi” dedi.
ÇÖZÜM ÖNERİLERİ: “İTHALAT DEĞİL, YERLİ ÜRETİM ESAS ALINMALI”
CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, tarımda çıkış yolunun belli olduğunu vurgulayarak yapılması gerekenleri şöyle sıraladı: “Planlı, öngörülebilen bir tarım politikası uygulanmalıdır. Bir an önce tarım sayımı tamamlanmalıdır. Tarım Kanunu uygulanmalı, çiftçiye verilmesi gereken destekler eksiksiz ödenmelidir. Taban fiyat güvencesi sağlanarak üretici maliyetin altında ezdirilmemelidir. Gübre, mazot ve yem başta olmak üzere girdi maliyetleri sübvanse edilmelidir. Küçük aile işletmelerine pozitif ayrımcılık yapılmalı, genç ve kadın çiftçilere özel teşvikler verilmelidir. İthalat değil, yerli üretim ve kendi kendine yeterlilik esas alınarak kamucu bir anlayışla tarım yeniden planlanmalıdır.”
