Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, Mart ayı ve Ramazan sonrasına ilişkin üretici-market fiyat farklarını ve tarımsal girdi maliyetlerindeki değişimi değerlendirdi. Bayraktar, yaptığı açıklamada özellikle kuru fasulye, nohut ve mercimek gibi temel bakliyat ürünlerinde üretici ile market arasındaki fiyat farklarının dikkat çekici seviyelere ulaştığını söyledi.
Kuru fasulyede üretici ile market arasındaki fiyat farkının yüzde 208’e ulaştığını belirten Bayraktar, bu ürünü yüzde 206,8 ile nohut, yüzde 202,5 ile kuru kayısı, yüzde 186 ile kırmızı mercimek ve yüzde 174,6 ile yeşil mercimeğin takip ettiğini kaydetti.
Üretici fiyatı 33,29 TL olan kuru fasulyenin markette 102,53 TL’ye satıldığını vurgulayan Bayraktar, 31,56 TL olan nohudun market raflarında 96,82 TL’ye, 150 TL olan kuru kayısının 453,70 TL’ye, 22,94 TL olan kırmızı mercimeğin 65,61 TL’ye ve 29,33 TL olan yeşil mercimeğin ise 80,53 TL’ye ulaştığını açıkladı.
Bayraktar, Mart ayında marketlerdeki fiyat değişimlerini de paylaştı. 39 ürünün 30’unda fiyat artışı, 9’unda ise düşüş yaşandığını belirtti. Market fiyatlarında en yüksek artış yüzde 53,7 ile limonda görülürken, limonu yüzde 38,8 ile patates, yüzde 19,8 ile elma ve yüzde 19,5 ile sivri biber izledi. Fiyatı en fazla düşen ürün ise yüzde 8’lik gerilemeyle maydanoz oldu.
Üretici fiyatlarında ise farklı bir tablo oluştu. Mart ayında üretici bazında 14 üründe fiyat artışı, 9 üründe ise düşüş yaşandı. En fazla fiyat artışı yüzde 68,3 ile limonda gerçekleşirken, en büyük düşüş yüzde 23,4 ile beyaz lahanada görüldü.
Bayraktar, fiyat artışlarında sadece piyasa koşullarının değil, doğal afetlerin ve Ramazan Bayramı öncesi artan talebin de etkili olduğunu belirtti. Çukurova’da yaşanan don olayının narenciye bahçelerinde ciddi zarara yol açtığını ifade eden Bayraktar, özellikle limon fiyatlarının bu nedenle yükseldiğini söyledi. Aynı şekilde erkenci ve geçci patates üretiminde de don kaynaklı zararların yaşandığını, bu durumun fiyatlara yansıdığını vurguladı.
Mart ayında tarımda kullanılan girdi fiyatlarında da artış devam etti. Şubat ayına göre amonyum nitrat gübresi yüzde 3,7, üre gübresi yüzde 1,9, amonyum sülfat gübresi yüzde 1,5 oranında arttı. Son bir yılda en yüksek artış ise yüzde 34,6 ile 20.20.0 kompoze gübresinde yaşandı. Elektrik fiyatları yıllık bazda yüzde 30,4 artarken, mazot fiyatlarında yüzde 11,1 oranında yükseliş kaydedildi.
Girdi maliyetlerindeki bu artışların çiftçiyi üretimden uzaklaştırdığına dikkat çeken Bayraktar, tarımsal üretimin sürdürülebilirliği için üretici desteklerinin artırılması gerektiğini vurguladı. “Çiftçilerimiz artan maliyetlerle mücadele ediyor. Üretici kazanmazsa üretim olmaz, üretim olmazsa da tüketici uygun fiyata ürün bulamaz” ifadelerini kullandı.
