Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Tarım Bilimleri ve Teknolojileri Fakültesi Tarımsal Genetik Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Dr. Ayten Kübra Yagız, çevreye zarar vermeyen, biyopolimer temelli kontrollü salım sistemiyle tohum kaplama malzemesi geliştirdi.
Türk Patent ve Marka Kurumundan ulusal patent tescili alan TÜBİTAK destekli proje, zararlı kimyasallar yerine uçucu yağlar ve gümüş nanopartiküller içeriyor.
Biyopolimer (canlı organizmalar tarafından üretilen biyomateryal) temelli kontrollü salım sistemiyle geliştirilen tohum kaplama malzemesinde, doğal malzemeler kullanılarak sürdürülebilir tarıma katkı sağlanması, tohumun çimlenme süreci iyileştirilerek toprak ve su kirliliğinin önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Öğretim Üyesi Dr. Ayten Kübra Yagız, tohumun tarımsal üretimin temel girdilerinden olduğunu ve sağlıklı tohumlara ihtiyaç duyulduğunu söyledi.
Tohumların ekildiğinde topraktaki mikrobiyotaya (vücutta yaşayan ve insan hücresi olmayan mikroorganizmalar) maruz kaldığını belirten Yagız, mikrobiyotada zararlı mikroorganizmalar bulunduğunu dile getirdi.
- "Kaplama esnasında kullanılan zirai ilaçlar çevre kirliliğine sebep oluyor"
Çevresel faktörlerin ve kuraklığın tohumun çimlenmesinde etkili olduğunu belirten Yagız, şöyle konuştu:
"Düşük ya da yüksek sıcaklık gibi çevresel faktörler de tohumun çimlenmesinde büyük etkiye sahip. Eğer bunlar tohum isteğinin dışındaysa bu durumda da düşük çimlenme oranları görüyoruz. Bunu engellemek amacıyla çeşitli teknikler geliştirilmiş, bunlardan bir tanesi de tohum kaplama tekniği. Tohum kaplama şu an oldukça sık ve sertifikalı tohumların neredeyse tamamında kullanılan bir teknik. Bizim çalışmamızın amacı tohum kaplama esnasında kullanılan zirai ilaçlar yerine uçucu yağlar gibi daha doğal malzemeleri kullanmak. Kaplama esnasında kullanılan zirai ilaçlar sadece tohumu korumuyor, aynı zamanda toprağa suya da karışıyor ve bu da çevre kirliliğine sebep oluyor."
- Tohum kaplamada organik malzemeler kullanıldı
Son zamanlarda sürdürülebilir tarımın gündemde olduğuna dikkati çeken Yagız, bu kapsamda zirai ilaçlar yerine daha organik içeriklerin kullanıldığını ifade etti.
Geliştirilen tohum kaplama malzemesinde uçucu yağları ve gümüş nanopartikülü tercih ettiklerini dile getiren Yagız, şunları kaydetti:
"Çalışmamızın bir diğer amacıysa bu kaplama malzemesinin sadece doğal içeriklere sahip olması değil, aynı zamanda kontrollü koşullarda salım gerçekleşip bu uçucu yağları ve gümüş nanopartikülü bizim kontrol edebildiğimiz koşullarda salınmasını sağlamak. Bunun için de biz düşük pH'de ve patojen varlığında salımın sağlanması için bir sistem geliştirmeye çalıştık. Kullandığımız uçucu yağların yüksek antifungal (mantar önleyici) aktivitesi mevcut. Bir patojen gelip o tohumu herhangi bir şekilde enfekte etmeye çalıştığında, bu patojenin salgıladığı enzimler aracılığıyla kaplama malzemesi bünyesinde bulunan uçucu yağları salıp tohumların korunmasında rol oynayabileceğini düşünüyoruz."
- "Türkiye'de ilk olması bizim için çok kıymetli"
Yagız, projenin TÜBİTAK destekli olduğunu ve üniversitenin adıyla patent aldıklarını belirtti.
Üniversitenin her konuda kendilerine destek olduğunu vurgulayan Yagız, "Türkiye'de ilk olması bizim için çok kıymetli. Bu tür çalışmaların bu şekilde destek görmesi ve gösterdiğimiz çabanın, emeğin bu şekilde karşılığını bulmak motive edici oluyor. Bu kontrol salım sistemlerinin genel olarak tarıma sağlayacağı birincil katkı, daha az kimyasal kullanarak aynı etkiyi görebilmek. Tohum kaplamada bu sistem daha tam oturmuş değil. Biz de bununla ilgili öncü çalışma yapmak istedik. Bunun için de bu projeyi yazdık. Prototip ürünümüz hazır. Şu an projemiz başarılı bir şekilde devam ediyor." diye konuştu.
