Yüksek risk taşıdığı belirlenen ayakkabı, oyuncak ve saraciye ürünlerinin, posta veya hızlı kargo taşımacılığı yoluyla "basitleştirilmiş gümrük beyannamesi" kapsamında ülkeye getirilmesini kısıtlayan yeni düzenleme kapsamında, bu ürünleri sipariş eden tüketiciler "normal usulde beyan", "gümrüğe iade" ya da "terk etme" haklarını kullanabilecek.
İlgili genel müdürlüklerce bazı e-ticaret platformlarında satılan çeşitli ürün gruplarına yönelik denetim ve laboratuvar analizleri gerçekleştirildi.
Bu analizler sonucu, 20 Ekim'de yayımlanan genelgeyle yüksek risk taşıdığı belirlenen ayakkabı, oyuncak ve saraciye ürünlerinin, posta veya hızlı kargo taşımacılığı yoluyla basitleştirilmiş gümrük beyannamesi kapsamında ülkeye getirilmesi kısıtlandı. Söz konusu düzenlemenin, insan ve kamu sağlığının korunması, tüketicilerin güvenli ürünlere ulaşması amacıyla uygulamaya alındığı açıklandı. Her ürünün teknik düzenlemesinin bulunduğu ve piyasaya arz edilecek ürünlerin buna göre üretilmesi, belgelendirilmesi ve ilgili uygunluk işaretiyle donatılması gerektiği belirtildi.
Yasak kapsamına alınan ürünler fiziksel ve kimyasal açısından risk taşıyan, teknik düzenlemelere uymayan ürünlerden oluşuyor.
Bu doğrultuda özellikle bahsi geçen 3 ürün grubunda büyük oranda uygunsuzluklar tespit edildi. Yapılan incelemelerde küçük parça içerdiği için boğulma riski oluşturan, keskin kenarları bulunan veya fiziksel dayanımı yetersiz oyuncaklara rastlandı. Elektrikli oyuncaklarda da pil yuvası kapaklarının güvenli şekilde tasarlanmadığı, bazı ürünlerde vida eksikliği gibi basit ama kritik güvenlik açıklarının bulunduğu ortaya çıktı.
Ayakkabı ürünlerinde tespit edilen uygunsuzluklar da dikkati çekti. Özellikle bazı kadın sandaletlerinde kurşun oranı, yasal sınırın 50 katı seviyesinde çıktı. Çanta, cüzdan ve benzeri eşyalardan oluşan saraciye ürünlerinde ise yüzde 75 uygunsuzluk görüldü. Bu ürünlerin kimyasal analizlerinde kurşun ve kadmiyum miktarlarının limitleri aştığı belirlendi.
Bu tespitler sonucu tüketici sağlığının korunması ve kurallara uyan firmalara yönelik oluşan haksız rekabet koşullarının ortadan kaldırılması amacıyla bahsi geçen bu ürünlere yönelik önlem alındı.
Bu kapsamda, söz konusu ürünlerin genelgenin yayımlandığı tarihten önce yüklemesinin yapılmış olması veya Türkiye gümrük bölgesine girmesi durumunda basitleştirilmiş gümrük beyannamesi kapsamında beyanı yapılabilecek.
Ancak eşya belirtilen tarihten sonra yüklenirse ya da gümrük bölgesine girerse alıcının talebiyle normal usulde (detaylı beyan) beyan edilip serbest dolaşıma girebilecek.
Diğer taraftan alıcı, eşyayı iade etmek için alışveriş yaptığı e-ticaret platformu ve satıcıyla iletişime geçerek iade süreçlerini başlatabilecek, gümrük idaresine mahrecine iade talebinde bulunabilecek ya da eşyayı gümrüğe terk edebilecek. Eşya, Gümrük Kanunu'nda belirtilen sürelerde serbest dolaşıma girmezse gümrüğe terk edilmiş sayılacak ve eşyanın tasfiye sürecine başlanacak.
Ülkeye girişi kısıtlanan ürünleri önceden alışveriş platformlarından sipariş edenlere herhangi bir cezai yaptırım uygulanmayacak.
Öte yandan ilgili düzenlemeler kapsamında e-ticaret platformları, "aracı hizmet sağlayıcı" olarak kabul ediliyor. Bu nedenle, aracı hizmet sağlayıcıların platformları üzerinden satışa sunulan ürünlerin güvenliğine ilişkin bilgileri sistemlerinde barındırmaları, sistem ara yüzlerini satış ilanlarında istenilen bilgilerin sunulabileceği şekilde düzenlemeleri, yetkili kuruluşlarla işbirliği yaparak uygunsuzluk durumunda ilgili içerikleri 24 saat içinde ilandan kaldırmaları gerekiyor. Buna uyulmaması durumunda ise idari yaptırımlar uygulanıyor.
