Gayrisafi yurt içi Ar-Ge harcaması, bir önceki yıla göre 274 milyar 279 milyon TL artarak 651 milyar 822 milyon TL’ye yükseldi. Ar-Ge harcamasının gayrisafi yurt içi hâsıla (GSYH) içindeki payı ise %1,46 olarak gerçekleşti.
2023 yılında %1,39 olan Ar-Ge harcaması oranı, 2024 yılında 44 trilyon 587 milyar 225 milyon TL’lik GSYH içinde %1,46’ya yükselerek Türkiye’nin bilim, teknoloji ve yenilik yatırımlarında istikrarlı bir artış eğilimini sürdürdüğünü ortaya koydu.
En Fazla Ar-Ge Harcamasını Şirketler Yaptı
Ar-Ge harcamalarında en büyük payı mali ve mali olmayan şirketler aldı. Şirketler, toplam Ar-Ge harcamalarının %64,8’ini gerçekleştirirken, yükseköğretim kurumları %30,9’luk payla ikinci sırada yer aldı. Genel devlet ve kâr amacı olmayan kuruluşlar tarafından yapılan Ar-Ge harcamalarının toplam içindeki payı ise %4,3 oldu.
Ar-Ge harcamaları içinde personel giderleri %59,5 ile en büyük kalemi oluşturdu. Bu durum, araştırma ve yenilik faaliyetlerinde insan kaynağının önemini bir kez daha gösterdi.
Ar-Ge Finansmanında Şirketler İlk Sırada
Ar-Ge faaliyetlerinin finansmanı incelendiğinde, %53,8’lik oranla mali ve mali olmayan şirketler ilk sırada yer aldı. Bu oran, özel sektörün araştırma ve teknoloji yatırımlarına giderek daha fazla katkı sunduğunu ortaya koydu.
Genel devlet Ar-Ge harcamalarının finansman payı %30,4, yükseköğretim kurumlarının payı %12,9, yurt dışı kaynakların payı %2,9 ve diğer yurt içi kaynakların payı ise %0,01 olarak kaydedildi.
310 Bin 473 Kişi Ar-Ge Personeli Olarak Görev Yaptı
2024 yılında tam zaman eşdeğeri (TZE) cinsinden 310 bin 473 kişi Ar-Ge personeli olarak istihdam edildi. Bu personelin %67,1’i mali ve mali olmayan şirketlerde, %30’u yükseköğretim kurumlarında, %2,9’u ise genel devlet sektöründe görev yaptı.
Kadın Ar-Ge Personelinin Oranı %34,2
2024 yılında TZE cinsinden kadın Ar-Ge personel sayısı 106 bin 74 kişi olarak açıklandı. Kadınların toplam Ar-Ge personeli içindeki oranı %34,2 oldu.
Sektör bazında kadın Ar-Ge personel oranı; yükseköğretimde %47,9, genel devlette %30,6, mali ve mali olmayan şirketlerde ise %28,2 olarak belirlendi.
